Muzeum Gazowni Warszawskiej

Muzeum Gazowni Warszawskiej świetnie wpisuje się w przestrzeń industrialnej Woli. Czerwień cegieł przemysłowych budynków od dawna pobudzała moją wyobraźnie. W październiku 2022 roku, po rewitalizacji otworzyły się drzwi jednego obiektu. Mieści się w nim muzeum, które pokazuje i opowiada o Wolskiej Gazowni. Pozostałe budynki kompleksu należące do PGNiG pozostają niedostępne dla zwiedzających.

Mroki nocy XIX w. Europy rozświetlają lampy gazowe, zasilane z licznie powstających gazowni. Jednak nie w Warszawie. Tutaj car mocną ręką trzyma Polaków w ciemnościach. Dopiero w 1856 roku Warszawa podpisuje kontrakt z Niemieckim Kontynentalnym Towarzystwem Gazowym z Dessau, które urządza gazownię przy ulicy Ludnej.  Gaz zaczyna płynąć do ulicznych latarni i do domów mieszkańców.

W 1888 roku na Woli powstaje druga gazownia, połączona z zakładem przy ul. Ludnej gazociągiem. Budynki Gazowni Wolskiej stoją do dziś i zachwycają swoją architekturą. Gdy były budowane miały być nie tylko funkcjonalne, ale też piękne.

Muzeum Gazowni Warszawskiej – trochę historii gazowni.

Po I wojnie światowej, gdy Warszawa zostaje stolicą niepodległej Polski, Gazownia na Woli nadal funkcjonuje. Po 4 latach przechodzi na własność państwa. Zakład szybko się rozwija i jest intensywnie modernizowany.

We wrześniu 1939 roku gazownia zostaje zbombardowana. Po wkroczeniu do Warszawy, Niemcy przejmują gazownię i robią z niej niemiecki zakład strategiczny. sintomasdelsida.org W czasie Powstania Warszawskiego gazownia staje się miejscem schronienia dla okolicznych mieszkańców uciekających przed rzezią Woli.

Działania wojenne odcisnęły swoje piętno na zakładzie. Po odzyskaniu niepodległości przez kilka lat trwają naprawy. W latach 50-tych i 60-tych gazownia dostarcza surowca stolicy i sprawia, że gaz jest powszechnie dostępny.

Muzeum Gazowni Warszawskiej – autentyczne, unikatowe wyposażenie gazowni.

W muzeum znajdują się autentyczne urządzenia, które przez dziesięciolecia były częścią skomplikowanego systemu pozyskiwania gazu z węgla. BO W GAZOWNI WOLSKIEJ GAZ UZYSKIWANO Z WĘGLA. Dopiero po II wojnie św. do stolicy dociera również gaz ziemny.

Niektóre z urządzeń są pięknie zdobione i stanowią industrialne dzieła sztuki np. olbrzymi licznik gazu.

 

Muzeum Gazowni Warszawskiej  – zwiedzanie z przewodnikiem lub interaktywne.

Muzeum przewiduje zwiedzanie z przewodnikiem – i ciągle jest to moja ulubiona forma zwiedzania, lub samodzielne. W obiekcie znajduje się wiele interaktywnych modeli, które przedstawiają proces wytwarzania gazu z węgla. Można też zapoznać się z historią osób, które były zatrudnione w zakładzie.

 

Na piętrze zgromadzono eksponaty, które wykorzystywały gaz. Podziwiamy fryzjerską lokówkę do włosów zwaną paradormirmejor.org potocznie karbówką lub żelazko. Oglądamy gazomierz miechowy systemu Kromschröder –  znany jako automat na żetony. Dopiero po wrzuceniu monety otwierał się mechanizm pozwalający na przepływ gazu. Jest lodówka oraz liczne piecyki i kuchenki.

Jest też interaktywna mapa Warszawy, pokazująca obszary, do których doprowadzany był gaz w poszczególnych okresach.

Muzeum prowadzi warsztaty dla dzieci. Są one bezpłatne dla przedszkoli i szkół publicznych. Bezpłatne są również dla rodzica z dziećmi.

Tutaj znajdziecie harmonogram dostępnych warsztatów:

https://muzeum.pgnig.pl/zerezerwuj-warsztaty-edukacyjne/

Więcej informacji na temat muzeum, w tym godziny otwarcia i ceny biletów tutaj.

Tuż obok muzeum znajdują się wielkie, ceglane rotundy, które były niegdyś zbiornikami na gaz. W tej chwili znajdują się w rękach prywatnych.

Warszawa, marzec 2023

Tekst i zdjęcia Ewa Siwiecka

 

Pozostałe wpisy, które mogą Cię zainteresować:

Wolskie Rotundy i wystawa Danuty Karsten „Stałość w ulotności”

Muzeum Norblina w Warszawie

Muzeum Polskiej Wódki w Warszawie. Nie wstydźmy się naszej tradycji.

Wilanów – Królewski Ogród Światła czy ogród miłości?

Stacja Muzeum – wsiadam!